Milieubewuste warmte

Milieu : VIBE-label Broeikaseffect Zure regen Verbrandingsrendement Verbrandingskamers Schone verbranding Buitenluchtaanvoer Energiezuinige warmte Levenscyclus Rosenheim keurmerk Milieunormen En pellets ?

Milieutechniek Samengevat :

Hout verbranden geeft geen netto bijdrage tot het broeikaseffect. En ook naar zure regen toe is de bijdrage neutraal wat zwavelzure stoffen betreft. Maar om hout echt milieubewust te verbranden moet het wel efficiënt gebeuren. Het verbrandingsrendement van een massieve speksteenkachel van Tulikivi variëert van 80 tot 90 %, wat uitzonderlijk hoog is. Daarenboven worden de verbrandingskamers van Tulikivi gekenmerkt door een bijzonder schone verbranding, met 0,05 tot 0,075 % koolmonoxide (CO) in de rookgassen. Voor extra energiebesparing is een buitenluchtaanvoer bij alle modellen mogelijk. Stralingswarmte is bovendien energiezuinige warmte. De speksteen is een natuursteen die doorheen de levencyclus van een Tulikivi geen negatieve invloed heeft op de natuur en bovendien steeds recycleerbaar blijft. Omwille van al deze redenen en ook na een grondige kontrole van alle gebruikte andere materialen kreeg de Tulikivi speksteenkachel als eerste het milieukeurmerk van het Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen (VIBE). Als enige kachel verkreeg het ook al eerder het keurmerk van het "Institut für Baubiologie Rosenheim". Tulikivi haalt ook met gemak de strengste milieunormen wereldwijd. In vergelijking met pelletkachels en pelletketels vormen de massieve speksteenkachels een nagenoeg even ecologische keuze, die tal van bijkomende voordelen biedt.

Tulikivi betekent het omzetten van een hernieuwbare, natuurlijke en lokale brandstof tot de meest aangename, gezonde en duurzame warmte, met maximale efficiënte en een minimale inspanning of verontreiniging.

KLIK HIER VOOR HET MILIEUDOSSIER "De warmte-accumulerende houtkachels van Tulikivi : een ecologische opportuniteit in Vlaanderen". Dit dossier is in PDF - download dit praktische programma gratis hier.

De eerste houtkachel met het VIBE-label, een Vlaams milieu-keurmerk !

Tot onze grote vreugde beschikt Vlaanderen eindelijk over een eco-label voor kachels. Het Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen (VIBE) is een informatie- en vormingspunt rond bio-ecologisch bouwen en wonen in Vlaanderen. VIBE vzw fungeert eveneens als koepel en discussieforum voor organisaties, beleidsmakers, bedrijven en particulieren die met de problematiek van 'duurzaam bouwen' begaan zijn. VIBE opereert onder de koepel van de Bond Beter Leefmilieu, waar het een actief lid van is, gespecialiseerd in het onderwerp bouwen.

In 2006 werden de basiscriteria ontwikkeld waaraan kachels moeten voldoen om het VIBE label te kunnen dragen. Deze basicriteria zijn als volgt samen te vatten :

In de praktijk betekent dit dat enkel de echt massieve, warmte-accumulerende houtkachels in aanmerking komen voor dit label. Andere houtkachels halen zo'n hoog rendement niet en vertonen steeds kanalen voor de opwarming van kamerlucht. Dit laatste leidt ondermeer tot het optreden van stofschroei (zie ook astma). Specifieke emissie-normen zijn dan ook niet opgenomen in de criteria, gezien wel bekend is dat de warmte-accumulerende houtkachels daarin bijzonder goed scoren.

In het najaar van 2006 kon importeur Dutry & Co - na een grondig onderzoek door het controlebureau Ecolas - aantonen dat de massieve speksteenkachels van Tulikivi aan de basiscriteria voldoen en begin 2007 ontvingen we het VIBE-label.

Een hoog verbrandingsrendement

Om het bos zo weinig mogelijk te belasten is het natuurlijk belangrijk het brandhout efficiënt te verbranden. De Tulikivi speksteenkachels spannen hierbij de kroon met een verbrandingsrendement van 80 tot 90 %, afhankelijk van het model. Alle gegevens hierover vind u in het hoofdstuk energiebesparing.

U kan ook meer lezen over de beschikbaarheid van hout als brandstof en de toekomst van het bos.

Energiezuinige stralingswarmte

Afhankelijk van de woning kan de energiebehoefte tot 50 % verlagen indien wordt verwarmd met stralingswarmte. Kort gezegd gaat minder energie tegenaan het plafond hangen, is er minder energieverlies door ventilatie, wordt de isolatiewaarde van muren verhoogd en kan de warmtebehoefte beter aan ieder individu worden aangepast. Meer hierover onder energiebesparing.

Geen netto bijdrage tot het broeikaseffect

De verbranding van hout geeft geen netto bijdrage tot het broeikaseffect, indien gekapte bomen door nieuwe worden vervangen of afvalhout wordt gebruikt. De nieuw opgroeiende bomen nemen dan een gelijke hoeveelheid kooldioxide op als werd vrijgesteld bij de verbranding van hun voorgangers. Bij natuurlijke verrotting van het hout zou dat net zozeer gebeuren.

Meer lezen over het broeikaseffect en houtverbranding.

De verbrandingskamers van Tulikivi

Verbrandingskamers met vlakke rooster

De wat oudere Tulikivi modellen met vlakke rooster scoren op milieuvlak al bijzonder goed in vergelijking tot meer gangbare kachels (zie schone verbranding). Ze beschikken over een eenvoudig verbrandingssysteem dat door de werking van het tegenstroomprincipe al een voortreffelijk verbrandingsresultaat oplevert. Dat maakt de rookgaskwaliteit van deze kachels superieur aan die van de modernste metalen kachels met veel technische snufjes, zoals automatische luchtsturing of katalysatoren.

Wervelverbrandingskamers met trechter-rooster

Ook bij Tulikivi staat de tijd uiteraard niet stil. Het is niet omdat we al het beste scoren, dat het niet nog beter kan en moet. De nieuwere modellen met de wervelverbrandingskamer gaan dan ook nog een stuk verder om een zo schoon mogelijke verbranding te bekomen :

1 : Corderiet haardplaten 2 : Luchtspoeling glasraam 3 : Luchtregelunit 4 : Luchtaanvoer via asladedeur

De corderiet haardplaten bestaan uit een hoogwaardige, met ijzer versterkte soort ceramiek. Ze laten toe om verbrandingslucht bovenin de toppen van de vlammen te blazen voor de zogenaamde secundaire verbranding. De lucht bovenaan de kachel beweegt zich aldus meer horizontaal, zodat een beter menging met de verbrandingsgassen optreedt. Dit heet het wervelprincipe.

De luchtregelunit past de luchttoevoer aan overeenkomstig het verbrandingsproces. Via de asladedeur wordt de verbrandingslucht aangevoerd (kan ook rechtstreeks uit de buitenlucht).

De wervelverbrandingskamer is opgebouwd uit verschillende belangrijke onderdelen die niet allemaal van buitenaf te zien zijn :

1 : Cordieriet haardplaten met secundaire luchtaanvoerkanalen 2 : Het gietijzeren boogrooster voorkomt dat de luchtaanvoer via het rooster door asdeeltjes wordt gestoord. 3 : De gietijzeren trechter waar het boogrooster inzit houdt de houtskool goed samen voor een optimale verbranding. 4. De stalen asgeleider zorgt ervoor dat de asse netjes in de aslade terecht komt.

De luchtregelunit is een bijzonder stukje techniek dat toestaat met één regelhendel het gehele verbrandingsproces te regelen :

1 : De verbrandingslucht wordt aangevoerd links en rechts van de aslade. 2 : Met één regelhendel bedient u de volledige unit. 3 : Deze klep sluit de luchttoevoer af wanneer er niet gestookt wordt. Daarvoor dient u de regelhendel volledig links te plaatsen. 4. Deze sectorklep regelt de hoeveelheid lucht die via de rooster wordt geblazen in verhouding tot de hoeveelheid lucht die via de haardplaten wordt aangevoerd. Bij het aanmaken van het vuur en wanneer het vuur in de laatste gloedfase komt, plaatst u de regelhendel in het midden zodat er meer lucht via het rooster aangevoerd wordt. Gedurende het gewone branden plaatst u de regelhendel volledig rechts zodat er meer lucht via de haardplaten wordt aangevoerd. Zo krijgt u een optimale verbranding !

In vergelijking tot Tulikivi kachels met vlakke rooster vertoont deze wervelverbrandingskamer betere resultaten inzake koolmonoxide (CO) en stikstofoxiden (NOx). Er wordt ook 30 tot 40 % minder asse geproduceerd. Tulikivi staat al jaren aan de top inzake milieubewust en efficiënt verbranden. Met deze nieuwe verbrandingskamer verzekert Tulikivi er zich van deze positie nog jaren te kunnen behouden.

Schone verbranding

Het moet gezegd worden, om hout volledig te verbranden is wat meer moeite nodig dan bij een gas als aardgas. Maar dat betekent niet dat het niet evengoed kan. En dat bewijzen de milieubewuste houtkachels van TULIKIVI.

Door de extreme temperaturen is de verbranding van hout in een TULIKIVI speksteenkachel nagenoeg volledig. Er wordt maximaal 0,075 % CO (koolmonoxide) in de rookgassen teruggevonden met vlakke rooster, 0,05 % in kachels met de wervelverbrandingskamer. Polyaromatische koolwaterstoffen (PAKS) zijn niet aantoonbaar.

Brandhout en zure regen

Bij een onderzoek op 7 verschillende soorten brandhout, bleek een maximaal zwavelgehalte van slechts 0,1 % bij één houtsoort (Douglas den) terug te vinden. De bijdrage van de houtverbranding tot de zwavelzure regen is dus minimaal, zeg maar natuurlijk. Wat aan zure regen op het bos terecht komt, is er in wezen uit afkomstig. Naast zwavelzure stoffen is ook NOx een factor bij de verbranding - meer daarover bij de bespreking van de verbrandingskamers.

Meer lezen over de zure regen.

Directe aanvoer van buitenlucht voor de verbranding

In laagenergiewoningen is de snelheid waarmee de aanvoer van buitenlucht gebeurt, beperkt door ventilatoren en warmte-wisselaars. Door de hoge nood aan verbrandingslucht was het tot voor kort erg moeilijk er hout in te branden, de enige goed verkrijgbare brandstof met een netto nulbijdrage tot het broeikaseffect.

Het is perfect mogelijk een aanvoer van verse buitenlucht te voorzien voor de verbranding. De verbrandingslucht moet dan niet meer aan de woning zelf worden onttrokken. Dit kan zowel voor oudere als nieuwere modellen. De verbrandingslucht wordt dan onderaan of achteraan de kachel ingevoerd (zie tekening).

Indien een laagenergiewoning het warmteverlies bijvoorbeeld tot 1/7 kan inperken in vergelijking met een gewone woning (dat is uiteraard afhankelijk van de woning), dan volstaat met Tulikivi 1 tot 3 uur stoken per week !

Ook in andere woningen die goed geïsoleerd zijn kan buitenluchtaanvoer een optie zijn om efficienter te verwarmen en ook om schoorsteen-trekproblemen te voorkomen.

De levencyclus van een natuurproduct

In gewicht bestaat een TULIKIVI bijna volledig uit natuurlijke speksteen, die kan gewonnen worden met een minimum aan energie omdat hij zo zacht is. Het speksteenafval dat daarbij ontstaat is totaal niet reactief of schadelijk. Zodra een speksteengroeve leeg is, kan de natuur zich er gemakkelijk herstellen. Speksteen is een waardevol en duurzaam materiaal, dat zich ook laat hergebruiken.

De steengroeve van Tulikivi

De cement die gebruikt wordt om de speksteenkachel te metselen bestaat uit speksteenpoeder en waterglas. Waterglas wordt gemaakt van zand en soda.

Daarnaast zijn in een Tulikivi een minimum aan essentiële metaalonderdelen aangebracht, zoals de deur, de aslade en de rooster. Deze zijn in productie niet zo milieuvriendelijk, maar moeilijk te vermijden en wel goed te recycleren.

Tulikivi gebruikt ook isolatiemateriaal om te voorkomen dat warmte ontsnapt daar waar dat niet de bedoeling is (vooral bovenin de kachel) en de kachel volledig rookdicht te maken. Deze isolatie is gegarandeerd vrij van korte vezels, zoals deze in klassieke glaswol wel eens aan te treffen zijn en waarvan sommigen beweren dat ze een schadelijke invloed kunnen hebben op de longen.

De unieke keuring door het "Institut für Baubiologie Rosenheim"

Het keurmerk van het IBR in Duitsland is zowat het meest diepgaande keurmerk voor houtkachels ter wereld. Er ligt een globale onderzoeksmethode aan ten gronde. Naast de testen die de invloed op de gezondheid en het milieu moeten vaststellen wordt ook nagegaan of bij zowel productie, verwerking, gebruik als recyclage een zo klein mogelijke belasting van het milieu en van de menselijke gezondheid plaatsvindt.

Het keurmerk wordt jaarlijks opnieuw onderzocht en toegekend. Tulikivi is de enige kachelfabrikant die het tot nog toe ontvangen heeft.

De volledige tekst van het testrapport vind je hier als PDF document. Je kan desnoods het gratis PDF leesprogramma downloaden hier.

Verder gaan dan de wettelijke normen

Het is absoluut noodzakelijk verder te gaan dan wat de wet vraagt. In Nederland is 0,5 % CO in de rookgassen toegelaten. In België is er zelfs geen duidelijke norm.

TULIKIVI beantwoordt met gemak aan de strengste milieunormen ter wereld (de Oostenrijkse en de Amerikaanse) en gaat hierin een heel eigen weg. Daartoe neemt Tulikivi deel aan vele wetenschappelijke onderzoeksprogramma's en beschikt ze over een uitgelezen laboratorium dat onder meer met computersimulaties de rookgaskwaliteit steeds verder optimaliseert.